مسئله ای به نام مرگ

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت سیزدهم )

bename-marg — Tue, 10 Jun 2008 08:18:18 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

آثار ما تقدم و ما تاخر

یکی از سوالاتی که برای اکثر ما پیش میاید این است که آیا پرونده اعمال متوفی بعد از مرگش بسته می شود یا نه؟

باید عرض کنم به طور مسلم ، خیر ، زیرا :

عالم برزخ متصل به عالم دنیاست ، شب و روز و ماه و سالش همان اوقات دنیاست . انسان برزخی بر حوادث و رویدادهای دنیا و ساکنانش وقوف دارد .

ثانیا ، برخی از اعمال متوفی ، آثار گسترده و دامنه داری دارد که او برخوردار از آنها یا مسئول آن اعمال و آثار بوده و است ، خواه این آثار صالحات باشد ، خواه سیئات . مثلا اگر متوفی از خودش فرزند به جا گذارد که تحت تربیت او اهلیت پیدا نموده باشد ، مسلما اعمال صالحه این فرزند به حساب پدر و مادر هم نوشته میشود و همینطور فرزند بد، به شرط اینکه سوء تربیتش منوط به کوتاهی پدر و مادر بوده باشد .

بنابر این پرونده انسان تا آخرین لحظه عالم برزخ گشوده است و ای بسا آثار ماتاخرش به مراتب بیشتر از اعمالی باشد که از پیش فرستاده است . ذکر یک مثال ، مطلب را روشن تر میسازد : فرض کنید کسی یک دانه گردو میکارد و پس از مدتی به ثمر می نشیند و در چینش اول ، هزار عدد گرد و نصیبش میشود . در همان سال عازم سفری میشود که بیست سال به طول می انجامد . کسی در غیاب او هر سال گردو هایش را چیده و نگه میدارد . نتیجه این میشود که تعداد گردوهای فراهم شده طی بیست سال ( در زمان غیبت صاحب درخت ) به مراتب بیشتر از مقداری است که در زمان حضورش ( یکسال ) برداشت کرده بود . اینک به ذکر چند نمونه از روایات در این مورد می پردازیم :

رسول اکرم (ص) فرمودند : بپرهیز از اینکه بدعتی در میان مردم ایجاد کنی . چه را که اگر بنده سنت و گناه ناپسندی در بین مردم گذارد ، هم گناه آن و هم گناه کسی که بدان عمل کند ، به او میرسد . چنانکه خدای تعالی فرموده است : و آنچه را پیش فرستادتند و آثار ایشان را مینویسند و نیز فرمود : آن روز آدمی به انچه پیش فرستاده و به آنچه از پی او رسیده ، خبر داده میشود .

امام صادق (ع) فرمود : بعد از مرگ چیزی از اجر به انسان نمیرسد مگر سه چیز : کار نیک جاریه ای که در حیات خود انجام داده و بعد از مرگ نیز آثار او به آن میرسد و سنت راهنما و پسندیده ای که به وجود آورده و پس از او مردم بدان عمل می کنند ، و فرزند صالح و نیکوکاری که برای او طلب آمرزش نماید .

آخرین مطلبی که قابل ذکر است ، مسئله کیفیت حیات برزخی اطفال و مجانین است که این مطلب نیاز به یک بحث گسترده و استدلالی دارد . ما در اینجا فقط به چند نمونه حدیث درباره اطفال مومن پرداخته ، تفصیل این موضوع را به جلسات آینده موکول میکنیم .

عبدالرحمن بن غنم میگوید : وقتی رسول خدا (ص) به معراج برده شد ، از کنار پیره مردی که زیر درختی نشسته بود و پیرامونش را اطفالی فرا گرفته بودند عبور فرمود . رسول خدا (ص) به جبرئیل فرمود : این شیخ (پیر مرد) کیست ؟ عرض کرد : این پدرتان ابراهیم (ع) است . فرمود : این اطفال کیانند که در پیرامونش گرد آمده اند ؟ عرض کرد : اینها اطفال مومنین اند که او به آنها غذا میدهد ( و تربیت میکند).

امام صادق (ع) فرمود : اطفال شیعیان مومن ما به وسیله حضرت فاطمه (س) تربیت میشوند.

برای عرض پوزش خدمت رسیدیم ...

bename-marg — Fri, 16 May 2008 07:42:18 GMT

سلام خدمت همه دوستان از اینکه خیلی وقته نرسیدم مطلب آپ کنم خیلی خیلی شرمنده هستم از اونجایی که خیلی سرم شلوغه و در گیر کار عکاسی و خبر نگاری هستم کمتر وقت میکنم به این وبلاگ برسم . انشالله به زودی ادامه مطالب رو براتون مینویسم . از دوستانی که منت گذاشتن و ما رو تحمل کردن هم کمال تشکر را دارم. در جلسات بعدی با مطلب جدید و عکسهای یه کم خوف ناک در خدمتتون هستم.ایام فاطمیه نزدیک هستش ما رو دعا کنید. ۲۷/۲/۸۷

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت دوازدهم )

bename-marg — Wed, 30 Jan 2008 11:05:18 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

در این جلسه بعضی اعمال و اذکاری که در روایات و احادیث برای زیارت اموات آمده است را برایتان بیان خواهم کرد .

وقتی که به زیارت قبور مومنین می رویم آنها را چگونه زیارت نمائیم ؟

آنچه از روایات استفاده می شود سلام ها به صورت های مختلف بیان شده است که در اینجا به چند نمونه اشاره میکنیم ؟

۱- از حضرت امیر المومنین (ع) روایت شده که در زیارت اهل قبور بگویید :

بسم الله الرحمن الرحیم

السَّلامُ عَلی اهل لا الهَ الاّ اللهُ من اهل لا الهَ الاّ اللهُ یا اهل لا الهَ الاّ اللهُ بحق لا الهَ الاّ اللهُ کیف وجدتم قَولَ لا الهَ الاّ اللهُ مَن لا الهَ الاّ اللهُ یا لا الهَ الاّ اللهُ بِحَقَ لا الهَ الاّ اللهُ اغفِر لِمَن قالَ لا الهَ الاّ اللهُ وَ احشُرنا فی زُمرَةِ مَن قالَ لا الهَ الاّ اللهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ عَلِیٌ وَلِیُّ اللهِ .

در بحار الانوار روایت کرده که امیر المونین (ع) فرمودند : شنیدم از حضرت رسول (ص) که فرمود هر که این دعا را بخواند حق تعالی ثواب پنجاه سال عبادت به او عطا فرماید و گناهان پنجاه سالۀ او را و پدر و مادر او را بیامرزد .

و در خبر دیگر از رسول اکرم (ص) روایت شده که هر که در قبرستان بگوید : لا الهَ الاّ اللهُ وَحدَهُ لا شَریکَ لــَهََ لــَهُ المُلکُ وَ لــَهُ الحَمدُ وَ هُوَ عَلی کـُلَّ شَیً قَدیرٌ ، روشن فرماید خدا کل آن قبور را بیامرزد از او هزار گناه و بلند کند . برای او در بهشت هزار هزار درجه .

۲- و از حضرت صادق (ع) روایت کرده که در قبرستان به این نحو سلام نمایید :

السَّلامُ عَلی مَن کانَ فیها مِنَ المُسلِمینَ وَ المُومِنینَ ، اَنتُم لــَنا فـَرطٌ وَ نـَحنُ لـَکـُم تـَبعٌ وَ اِنّا بــِکــُم لا حِقـــُونَ ، وَ اِنــّا للهِ وَ اِنّا اِلـَیهِ راجـِعُونَ یا اَهلَ القــُبُور بَعدَ سکنی القـــُصُور یا اهلَ القــُبوُر ، بَعدَ النــَّعمـَةِ وَ السُّــرُور ، صِرتـُم الـَی القــُبُور یا اهلَ القـُبُور کـَیفَ وَجَـدتـُم طـَعمَ المَوتِ

آن گاه بگوید وَیلٌ لِمَن صارَ الــَی النــّار، در حالتی که اشک چشم او جاری شود .

۳- در حدیث دیگر از آن جناب روایت شده که به این نحو سلام بر اهل قبور بکنید :

الـسَّلامُ عـَلی اهل الدَّیار مِنَ المُـومِنینَ وَ المُسلِـمینَ رَحِمَ اللهُ المُستــَقدِمینَ مِنکــُم وَ المُستــَاخِــرینَ وَ انـّا انشاءَاللهُ بـِکـُم لاحِقــُون .

۴- و در حدیث دیگر فرمود که به این نحو زیارت کنید چون نظر شما به قبرستان بیفتد :

السَّلامُ عَلـَیکـُم یا اهلَ المـَقابـِر مِنَ المُومـِنینَ وَ المُؤمـِناتِ انـتـُم لـَنا سـَلـَفٌ وَ نـَحنُ لـَکـُـم تـَبَعٌ وَ نَحنُ عَلی آثارکـُم واردُونَ نـَسئـَلُ اللهَ الصَّـلوة َعَـلی مُحَمَّـدٍ وَ آل مُحَمَّدٍ وَ المَغفِـرَة َ لـَنا وَ لـَکـُم .

۵- و در حدیث دیگر از آن حضرت منقولست که به این نحو زیارت کنید اهل قبور را :

السَّلامُ عـَلی اهل الدَّیار مِنَ المُؤمِنینَ وَ المُسلِـمینَ انـتـُم لـَنا فـَرطٌ وَ نَحنُ اِنشاءَاللهُ بـِکـُم لاحِـقـُون.

۶- و در خبر دیگر از آن جناب روایت شده که به این قسم زیارت کنید و سلام کنید بر اهل قبور :

السَّلامُ عـَلی اهل الدَّیار مِنَ المُؤمِنینَ وَ المُسلِـمینَ و المُسلـِماتِ اَنـتـُم لـَنا فـَرطٌ وَ انّا بـِکـُم اِنشاءَاللهُ لاحِـقـُون.

۷- از امام حسین (ع) روایت شده که هر کس داخل قبرستان شود پس بگوید : الـلـّهُمَّ رَبَّ هذِهِ ألارواح الفانِیَةَ وَ الاجسادِ البالِیَةَ وَ العـِظامِ النـَخِزَهِ الــَّــتی خــَرَجَت مِـنَ الدُّنـیا وَ هِـیَ بـِکَ مُؤمـِنَة ٌ أدخـِل عَـلـَیهـِم رَوحاً مِـنکَ وَ سَلامــًا مِنــّی

خداوند برای او بنویسد حسنات به عدد تمتم خلائق از زمان حضرت آدم (ع) تا قیامت .

۸- امام رضا (ع) میفرمایند : کسی که به نزد قبر برادر مومنی آید و دستش را بر قبر گذاشته و در شب قدر هفت مرتبه سورۀ قدر بخواند ، خداوند او را در روز قیامت از فزع اکبر ایمن سازد .و هر کس چنین کند خداوند او و صاحب قبر را بیامرزد.

۹- در بحار الانوار از رسول گرامی اسلام (ص) منقولست که : هر کس در مقبره ای از مقابر مسلمانان آیه ای از قرآن قرائت نماید عطا می فرماید خدا به او ثواب هفتاد پیغمبر ، و کسی که ترحم نماید بر اهل قبرستان ها از آتش نجات یابد و داخل بهشت شود در حالتی که خندان باشد انشالله تعالی . هر گاه قرائت کند مومن آیة الکرسی را و قرار دهد ثواب قرائتش را از برای اهل قبورداخل گرداند ، خدا خلق فرماید از هر حرفی ملکی ، که تسبیح نماید تا روز قیامت از برای آن قرائت کننده .

۱۰- از پیامبر اسلام(ص) منقولست که هر کس داخل قبرستان شود و سورۀ یس را قرائت کند خداوند به آنها تخفیف دهد و از برای خواننده به عدد همۀ آنها حسنات باشد . هر گاه شخص دست بر بالای قبر بگذارد و بگوید : اَلـّلهُمَّ اغفـِرلـَهُ فــَانَّــهُ افـتـَقـَرَ الـَیکَ و بخواند سورۀ حمد و یازده مرتبه « قل هو الله احد » نورانی میکند خدا قبر آن میت را ، و وسیع می گرداند آن را به قدری که چشم کار میکند و می آمرزد خوانندۀ را و اگر از آن روز تا صد روز بعد بمیرد شهید مرده باشد .

۱۱- در روایت دیگری از پیامبر اسلام (ص) روایت شده است هر کس در قبرستان یازده بار سورۀ « توحید » بخواند و هدیه کند از برای مردگان آن قبرستان حق تعالی به عدد تمام آنها ثواب به او عطا فرماید .

۱۲- در حدیث دیگری است که : هر کس بر سر قبر مومنی رو به قبله هفت مرتبه سوره « قدر» بخواند خدا او را و صاحب آن قبر را بیامرزد و او را از فزع اکبر ایمن گرداند. .

۱۳- و در روایت دیگری آمده است که خداوند ملکی را بفرستد که بر سر آن قبر خدا را عبادت کند تا روز قیامت و ثوابش از برای آن میت باشد ، پس چون روز قیامت مبعوث شود نمیرسد بر هیچ هولی مگر آنکه بر طرف می فرماید از او آن هول را به واسطۀ آن ملک تا آنکه اورا داخل بهشت میکند ، و باید بخواند همراه با هفت مرتبه سوره « قدر» و بخواند هر یک از سوره « حمد » و« فلق » و« ناس » و« توحید » و« آیة الکرسی » را سه بار..

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت یازدهم )

bename-marg — Wed, 16 Jan 2008 08:10:13 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

در این جلسه همانطور که قبلا به اطلاع رساندم در رابطه با فلسفۀ زیارت اهل قبور برای شما مطالبی را عرض خوام کرد. سوالی که در ذهن بسیاری از ما خطور میکند این است که : اگر روح با بدن مثالیش اصالت دارد و جسدی که در آغوش خاک سپرده شده هیچ هویّت و شخصیتی جز « مشتی خاک » بودن ، دارد ، چرا بر سر مزار آنها حاضر می شویم و برایشان فاتحه میخوانیم و حتی آنها را چنان مورد خطالب قرار میدهیم که گویی آنها بر سر قبرشان حاضرند و ما را میبینند ؟

در پاسخ باید گفت که تردیدی نیست که آنچه در درون حفره خاک قرار دارد ، نه تنها خود انسان نیست ، بلکه جسد و ابزار جسمانی انسان هم نیست . زمانی بود ولی اینک مشتی اندک و ناچیز از تودۀ عظیم طبیعت و مادّه است ، نه چشمی که ببیند و نه گوشی که بشنود و نه قلبی که بتپد و نه ...، اما بر اساس روایات فراوان نباید در این تردید داشت که روح به قبر و متفن جسم خویش توجه و عنایت خاصی دارد و علتش چند چیز میتواند باشد.

۱- محل دفن ، آخرین مرحله از نشئه دنیا و اولین مرحله از سفر اخروی انسان است از این رو روح این خاطره را هرگز فراموش نمیکند و نسبت به این نقطه حساس ( محل دفن ) عنایت خاصی دارد .

۲- این محل نقطه اجتماع یاران و خویشان متوفی است که به یاد متوفی گرد هم جمع آمده و کارهای نیک نظیر خیرات و مبرات و صدقات و تلاوت قرآن و ... انجام میدهند . هر چند که آثار این کارهای مفرح ، روح متوفی را از فاصلۀ دور هم تحت تاثیر قرار میدهد ، اما انجام این کارها در کنار قبر متوفی آثار شدید تری دارد .

۳- همانطور که خانه خدا نزد خداوند از اعتبار ویژه ای برخوردار است و خداوند بندگانش در کنار خانه بیشتر مورد عنایت و لطف خویش قرار میدهد ، متوفی ــ به ویژه اگر از اولیاءالله باشد ــ نیز عنایت بیشتری به زائران قبرش دارد . بنابراین مردگان از آنچه بربندگان میگذرد ، بی خبر نیستند . به خصوص هنگامی که زندگان بر مزارشان آمده و آنها را با کارهای خیرشان شادمان میسازند . مسئلۀ حضور در کنار قبر اموات یکی از مسلمات دین مبین اسلام است که قرآن کریم بدان تصریح فرموده است :

وَ لا تُصلِّ عَلى أَحَد مِّنهُم مَّات أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلى قَبرِهِ إِنهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسولِهِ وَ مَاتُوا وَ هُمْ فَاسِقُونَ

بر هيچيك از آنها ( کافران و منافقان ) كه مردند نماز نخوان ، و بر كنار قبرش ( براى دعا و طلب آمرزش ) نايست چرا كه آنها به خدا و رسولش كافر شدند ، و در حالى كه فاسق بودند از دنيا رفتند . (سوره توبه آیه ۸۴)

علم و آگاهی متوفیان نسبت به ما و رفتار و اعمال ما تنها در کنار مدفنشان نیست بلکه آنها به اذن خداوند با سعۀ وجودی و قدرت مافوق طبیعی ای که دارند ، قادرند به همه جا سر بگشند و از اوضاع و احوال زندگان ، چه در حال و چه در آینده ( آینده ساکنان دنیا ) ، خبر بگیرند .

امام صادق (ع) فرمودند : ( بنا به منزلتی که مومن نزد خدا دارد هر هفته ، هر ماه ، و یا هر سال یک بار از خانواده خود دیدار میکند ... و هر گاه آنان را در خیر و خوشی ببینند ، غرق در شادی و سرور میشود و هر گاه آنان را در سختی و حاجتی ببیند غمگین و اندوهناک میگردد) میعادگاه اموات با زندگان تنها در کنار مزار نیست ، بلکه اموات (ارواح برزخی ) به نقاط به خصوصی در روی زمین توجه دارند . از جمله جاهایی ارواح مومنین حضور دارند ، مشاهد متبرکه و اماکن زیارتی است محل اصلی اجتماع ارواح دو وادی مهم در شبه جزیره عربی ، که یکی در کنار نجف اشرف است به نام وادی السلام ، و دیگری در یمن به نام ( برهوت ) .

وادی السلام محل اجتماع ارواح سعادتمند و محبین اهل بیت است ، و برهوت محل تجمع شقاوتمندان و دشمنان اهل بیت است . دربارۀ موقعیت این دو مکان و اهمیت آن دو در رابطه با عالم برزخ و برزخیان باز هم به سراغ روایت میرویم .

ابن نباته ضمن یک حدیث طولانی میگوید : « امیر المومنین از کوفه خارج شدند و رفتند تا به محلی بنام« غریّین » رسیده از آنجا هم عبور کردند .من ( ابن نباته ) و قنبر به او ملحق شدیم و مشاهده کردیم که حضرت بدون اینکه زیر اندازی داشته باشند روی خاک نشسته اند . قنبر به ایشان عرض کرد : یا امیر المومنین اجازه میدهید لباسم را برای نشستنتان بگسترم ؟ فرمود : نه . آیا این محل جز این است که تربت (خاک) یک مومن است یا (جز این است که ) محل رفت و آمد او با برادران اوست ؟ اصبغ بن نباته ، عرض کرد : یا امیر المونین معنای تربت مومن را دانستیم اما ندانستیم مقصود شما از « رفت و آمد مومن با برادران » چیست ؟ فرمود : ای ابن نباته اگر (آنچه که من میبینم ) برای شما آشکار شود ، خواهید دید که ( چگونه) ارواح مومنین در این محل جلسه هایی دارند و یکدیگر را ملاقات نموده و گفتگو می نمایند . در این محل روح هر مومنی حضور دارد و « وادی برهوت » شکنجه گاه هر کافری است .

امام صادق (ع) فرمودند : « همانا ارواح مومنین ، آل محمد را در جبال رضوی (واقع در مکّه) میبینند و با آنها می خورند و می آشامند و در مجالسشان شرکت میکنند تا زمانی که قائم ما (عج) ظهور نماید . پس هنگامی که قائم ما قیام کرد خداوند آنها را از قبرهایشان ( از عالم برزخ ) بر می انگیزد و لبیک گویان گروه گروه به او روی می آورند . و در این وقت است باطل اندیشان دچار شک و دین سازان نابود و مقربان خداوند نجات می یابند .»

امام باقر (ع) فرمود : « مردی خدمت پیامبر آمد و عرض کرد : یا رسول الله ! امر بزرگی را مشاهده کردم ، فرمود : چه دیدی ؟ عرض کرد : مریضی داشتم ، مصمم شدم برای شفایش به سوی چاهی های احقاف واقع در « برهوت » رفته ، تا آبی به کف آرم . ( گویا آب این چاه ها از نوع آب معدنی است ) ، خود را آماده کردم و با خودم مشک آب و قدحی جهت آوردن آب برداشتم در این هنگام ( ناگهان ) چیزی از آسمان به هیئت زنجیر ها به زمین آمد در حالی که میگفت : ای فلان ! مرا سیراب کن . سرم را بلند کردم و قدح را به قصد سیراب کردنش به سوی او بردم ناگهان مشاهده کردم که او مردی است که در گردنش زنجیر نهاده شده است . رفتم که قدح ( پر آب را ) به او بدهم ( دیدم ) که از من دور شد ( آنقدر دور شد که احساس کردم ) به خورشید آویزان گشته است . آنگاه به جای خود ( محل چاه) بر گشتم ناگهان بار دیگر آن صورت را مشاهده کردم در حالی که می گفت : العطش العطش ! ای فلان مرا سیراب کن ، دارم میمیرم ! قدح را بلند کردم تا به او بدهم ناگهان ( مانند دفعۀ اول ) دور شد تا به خورشید آویزان گشت . این کار سه بار تکرار و نتوانستم به او آب دهم . رسول خدا (ص) فرمود: آن شخص قابیل بن آدم بود که برادرش را به قتل رسانید و این جریان همان است که خداوند در قرآن کریم فرمود : يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لا يَستَجِيبُونَ لَهُم بِشىْء إِلا كَبَسِطِ كَفَّيْهِ إِلى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَ مَا هُوَ بِبَلِغِهِ وَ مَا دُعَاءُ الْكَفِرِينَ إِلا فى ضلَل

كسانى كه ( مشركان ) غير از خدا را مى خوانند به دعوت آنها پاسخ نمى گويند ، آنها همچون كسى هستند كه دو دستشان را به سوى آب مى گشايد تا آب بدهانش برسد و هرگز نخواهد رسيد ، و خواست كافران جز در ضلال ( و گمراهى ) نيست . سوره رعد آیه ۱۴

این نکته مهم را فراموش نکنیم که توجه روح به یک نقطه از نقاط کره زمین مانع از توجهش به سایر اماکن و رویدادهای عالم ماده و عالم برزخ نیست . حضور آنها در جهان ماده و توجه خاصّشان به نقطه مخصوص ( بر حسب مثال جالب حضرت ایت الله دستغیب (ره) همانند شعاع آفتاب می باشد که به همه جا تابیده و تمرکز نور بیشتر در جایی است که جنسشان از بلور ( یا آینه ) است . البته همۀ اموات از چنین سعۀ وجودی بر خوردار نیستند . همانطور که قبلا ضمن یکی از احادیث دانستیم . با ملاحظه وضعیت ارواح برزخی و نیاز شدید آنها به آمرزش گناهان از طریق خیرات و مبّرات بازماندگان و تعلق خاطر آنها به مزار و مدفنشان، حکمت زیارت اموات آشکارمی شود. حدیث ذیل نمونه ای است از تاکیدات مکرر پیشنوایان دین :

رسول اکرم (ص) فرمودند : « به دیدار و زیارت مردگان خود بروید و بر آنها درود بفرستید که همانا در این دیدار برای شما پند و عبرتی است .»

روایات و اخباری نیز وجود دارد که اذکار و صدقات ، به صورتهای زیبایی مجسم شده و بر روح متوفی عرضه می گردد که در جلسات آینده برای شما نقل خواهد کرد .

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت دهم )

bename-marg — Wed, 16 Jan 2008 08:02:53 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

در قسمت دوم از مبحث فشار قبر به روایات و احادیثی از ائمه اطهار می پردازیم که در رابطه با علتهای تشدید فشار قبر و اعمالی که باعث نجات از این عقبۀ سخت و دشوار میشود بدان اشاره شده است .

از امام رضا (ع) نقل شده است که فرمود : « بر شما باد به نماز شب . نیست بنده ای که آخر شب بر خیزد و هشت رکعت رکعت نماز شب و دو رکعت نماز شفع و یک رکعت وتر به جا آورد و هفتاد مرتبه در قنوت وتر استغفار کند مگر آنکه از عذاب قبر و جهنم پناه داده شود ، و طولانی شود عمرش و گشاده شود معیشتش .»

رسول خدا (ص) فرمود : « فشار قبر برای مومن ، کفارۀ نعمتهای تضییع شده است » . به یاد دارم در یکی از مجالس وعظ حضرت آیت الله بهجت ایشان به این نکته اشاره فرمودند که یکی از علتهای تشدید فشار قبر همین تضییع نعمتهایی است که ما کمتر به آن توجه داریم برای مثال استفاده نادرست از گوش ، چشم ، و دیگر اعضای بدن استفاده نادرست از خوراکی ها و غیره باعث فشار قبر میشود و حال هر کسی با کمی تفکر راجع به عملکرد روزانه به این می رسد در کجا نعمتهای الهی را تضییع کرده .

امیرالمومنین (ع) می فرمایند : و دیگر آنچه که موجب تشدید فشار قبر می گردد ، عبارتند از : سخن چینی ، عدم اجتناب از ترشح بول ، کناره گیری مرد از همسرش و ...

و آنچه موجب نجات از فشار قبر می شود عبارتند از : « نهادن جریده یا جریدتین ( چوب تر ) همرا میت ، فرا رسیدن مرگ در شب و روز جمعه ، تمام کردن رکوع .

زراره می گوید : به امام باقر عرض کردم : یابن رسول الله وقتی انسان می میرد ، چرا همراهش جریده ( چوب تر ) قرار می دهند ؟ فرمود : برای اینکه عذاب و سختی حساب از او بر داشته شود البته مادام که چوب تر باشد ...»

حضرت صادق (ع) فرمودند : جریدتین هم به نفع مومن است و هم کافر .

امام باقر(ع) فرمودند : « کسی که در روز یا شب جمعه می میرد ، عذاب قبر ( در حدیث دیگر فشار قبر ) از او برداشته می شود و کسی که رکوعش را تمام کند ،( ذکرش را کامل بگوید و سپس بلند شود ) وحشت قبربر او وارد نمی شود.»

در ادامه باید عرض کنم انجام برخی از عبادات و قرائت بعضی از سوره های قرآنی نیز در کاهش فشار قبر موثر است که برخی از آنها را ذکر میکنیم

از امیر المومنین (ع) روایت شده که هر که سورۀ « نساء » را بخواند ، از فشار قبر ایمن میگردد.

هر که بر خواندن سورۀ « زخرف » مداومت کند ، حق تعالی اورا در قبرش از جانوران زمین و از فشار قبر ایمن گرداند .

هر که سوره « ن والقلم » را درنماز فریضه یا نافله بخواند ، حق تعالی او را از فشار قبر پناه دهد .

از حضرت رسول (ص) روایت شده که هر که « الهیکم التکاثر» را در وقت خواب بخواند از عذاب قبر نگاه داشته شود .

قطب الدین راوندی از ابن عباس نقل کرده که مردی بر روی قبری خیمه زد و ندانست آن قبر است . پس سوره « ملک » را خواند ، پس شنید صیحه زننده ای که گفت : این سورۀ منجیه ( نجات دهنده ) است . پس این مطلب را به حضرت رسول عرض کرد . آن حضرت فرمود :« آن سوره نجات دهنده از عذاب قبر است ».

از دیگر اعمال که برای نجات از فشار و عذاب قبر به آن اشاره شده آنکه روز اول رجب ده رکعت نماز بخواند در هر رکعت یک مرتبه حمد و سه مرتبه توحید بخواند ، محفوظ بماند از فتنۀ قبر و عذاب روز قیامت .و دیگر اینکه هر کس در شب اول شعبان ، صد رکعت نماز بجا آورد به حمد و توحید و چون از نماز فارغ شود پنجاه مرتبه توحید بخواند ، از عذاب قبر ایمن شودو در آخر هر که در نجف اشرف دفن شود ، عذاب قبر و حساب نکیر و منکر از او ساقط می شود.

انشالله در جلسه آینده در رابطه با فلسفۀ زیارت قبور و علاقۀ روح به بدن که بیشتر خوانندگان از بنده در خواست کرده اند برای شما صحبت میکنیم .

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت نهم )

bename-marg — Wed, 16 Jan 2008 08:00:08 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از عذابهای دردناک عالم برزخ که بنا به روایات در شب اول قبر رخ میدهد « فشار قبر » است که به آن « ضغطة القبر » می گویند . به تصریح روایات ، فشار همان فشار بدن انسان به وسیلۀ دو جسم است. « پرس شدن » می تواند اصطلاح مناسبی برای این وضعیت باشد . همانطور که قبلا دربارۀ بدن مثالی انسان در عالم برزخ بحث گردید، تردیدی نیست که این فشار به وسیلۀ دیواره های مثالی نسبت به بدن مثالی صورت می گیرد و اگر روح به جسم مادیش سخت علاقه داشته باشد ، هیچ مانعی ندارد که این عذاب جانکاه ، علاوه بر وساطت بدن مثالی ، شامل بدن دنیوی هم بشود. کما اینکه پس از شکافتن قبر یزید بن معاویه ( علیهما اللعنة و العذاب ) مشاهده کردند که جز خطی از خاکستر چیزی بر جای نمانده است و بالعکس، اگر کسی از محبّان خدا و رسول و اهل بیت رسالت باشد ، نه تنها فشاری بر بدنش وارد نمیشود ، بلکه جسد دنیویش هم سالیان دراز سالم و زنده باقی می ماند همانطور که در مورد جسد مطهر حر بن یزید ریاحی و عدۀ زیادی از اولیاء الله اعم از زن و مرد پرهیزکار ، مشاهده شده است.

در اینجا به نمونه هایی از این نوع روایات می پردازیم :

یونس از امام رضا (ع) دربارۀ کسی که او را به دار کشیده اند ، سوال کرد آیا فشار قبر به او می رسد ؟ امام در جوابش فرمود : آری ، خدا به هوا امر می کند که او را بفشارد.»

ابو بصیر می گوید : از حضرت صادق (ع) پرسیدم : آیا کسی از فشار قبر نجات می یابد؟ فرمود : « پناه می برم به خداوند از آنچه بسیار کم است کسی که از آن رهایی یابد ( فقط عدۀ معدودی عذاب نمیبینند ) بدرستی که وقتی عثمان ، رقیّه ( دختر رسول خدا ) را شهید کرد ، رسول خدا (ص) بر قبر او ایستاد و سر به آسمان بلند کرد ، اشک از چشمانش می ریخت و به مردم فرمود : یادم آمد آنچه بر این مظلومه واقع شده برایش رقـّت کردم (دلم سوخت) و از خداوند رحیم خواستم که او رابه من ببخشد و فشار قبر به او نرسد . خداوندا ! رقیّه را به من ببخش از فشار قبر . پس خداوند آن مظلومه را به آن حضرت بخشید .»

سعد ، رئیس انصار بود و نزد رسول خدا و مسلمین فوق العاده احترام داشت . وقتی سواره می آمد رسول خدا امر می فرمود که مسلمین به استقبالش بروند . خود پیامبر هنگام ورود او ، به طور کامل جلویش بر می خواستند . حکمّیت جنگ با یهودیان را به او واگذر کردند. هفتاد هزار ملک در تشییع جنازه اش حاضر بودند. رسول خدا با پای برهنه چهار گوشۀ تابوت او را به دوش گرفتند و فرمودند : صفوف ملائکه در تشییع جنازۀ سعدحاضر بودند و دستم در دست جبرئیل بود و به هر طرف که میرفت، من هم می رفتم. اجمالا چنین شخص محترمی نزد پیامبر ، با این تشریفات تشییع شد و به دنبالش نهاده شدن او با دست رسول خدا در قبر ( موجب شد که ) مادرش فریاد بزند و بگوید : خوش به حالت ! بهشت گوارایت باد ای سعد ! حضرت فرمود : « از کجا می دانی که فرزندت اهل بهشت است ؟ اینک سعد در فشار قبر است !» اصحاب پرسیدند : یا رسول الله ! آیا شخصی مثل سعد ، در فشار قبر است ؟ فرمود: آری ... به واسطۀ خلق تنگی با اهل بیتش .»

فشار قبر ، تنها شامل کافران و فاجران نمیشود ، بلکه مومن هم ـ در صورتی که مرتکب گناهان شده باشد ـ مشمول این عذاب دردناک خواهد بود و این عذاب رحمتی است از جانب خداوند ؛ زیرا موجب خروج مومن از گناه شده و بعد از آن در نعیم برزخ و قیامت به سر خواهد برد.

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت هشتم )

bename-marg — Wed, 16 Jan 2008 07:55:03 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

در ادامه مطالب مربوط به عالم برزخ ، به اینجا رسیدیم که انسان بعد از مرگ با صورتهای مثالی مواجه می شود ، اعم از پیامبر خدا ، ائمه اطهار ، ملائک قبض روح و صُوَر شیطانی و . . . که در لحظات سکرات و غمرات موت بر انسان آشکار می شوند . در عالم قبر تا روز رستاخیز صورتهایی با انسان همراه می شوند که چیزی جز ملکات و اعمال او نیست . حدیث ذیل نمونه ای است از این دست :

امام باقر فرمودند : « وقتی مومن می میرد ، همراه او شش صورت نیز داخل ( قبر ) می شوند . در میان این صورتها ، یک صورت از همه زیباتر و نورانی تر و خوشبوتر و پاکیزه تر است . یکی از صورتها در سمت راست و یکی دیگر در سمت چپ ، آن دیگری در مقابل ، چهارمی در پشت سر ، پنجمی در پایین پا و آخری ـ که از همه زیباتر است ـ بالای سر مومن قرار میگیرند. این صورت زیبا به سایر صورتها رو کرده میگوید : شما کیستید که خداوند جزای خیرتان دهد . صورتی که در سمت راست مومن قرار دارد می گوید: من نمازم ، صورتی که در سمت چپش قرار دارد می گوید : من زکاتم ، آنکه در پیش رویش قرار دارد ، می گوید : من روزه ام ، صورتی که در پشت سرش قرار دارد ، می گوید : من حج و عُمره ام ، آنکه نزد پایش میباشد، می گوید : من خوبی هایی هستم که تو به برادرانت نمودی . آنگاه همگی می پرسند : و تو ، تو که از همه زیباتر ، خوشبوتر و روشن تری ، کیستی ؟ در جواب آنها می گوید : « من ، ولایت آل محمد (ص) هستم.»

عالم برزخ ، عالم گسترده ای است که هم اکنون همراه جهان مادی بلکه محیط بر آن و در باطن آن است . اگر انسان در همین نشئه فعلی بتواند دل را از آلودگی ها پاک کند و از خدای خویش تقاضا کند ملکوت و باطن این جهان و ارواح طیبه و خبیثه رَفتگان از این عالم را مشاهده نماید ، این امر میّسر خواهد بود . همانطور که خداوند به حضرت ابراهیم و رسول اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع) و سایر اولیائش نشان داده است . حدیث ذیل نمونه ای از این مشاهدات است . ابی بصیر می گوید : نزد امام صادق (ع) بودم و دیدم که حضرت پای مبارکشان را به زمین زدند و ناگهان دریایی پدیدار گشت که در آن قایقهایی از نقره شناور بود . پس امام و من در یکی از آنها سوار شدیم تا به جایی رسیدیم که در آن خیمه هایی به رنگ نقره افراشته شده بود . حضرت داخل یکی از این خیمه ها شد و آنگاه خارج شده ، فرمودند : آیا خیمه ای که داخلش گشتم را دیدی یا نه ؟ عرض کردم : آری یابن رسول الله . فرمود : این خیمۀ رسول خداست (ص) آن دیگری خیمۀ امیرالمومنین (ع) ، سومی از آن فاطمه الزهرا (س) ، چهارمی متعلق به خدیجه (س) ، پنجمی از آن امام حسن (ع) ، ششمی خیمه امام حسین (ع) ، هفتمی خیمۀ علی بن الحسین (ع) هشتمی خیمۀ پدرم و نهمی خیمۀ خودم میباشد و هیچ یک از ما نمیمیریم مگر اینکه در یکی از این خیمه ها سکونت گزینیم .

یحیی بن ام الطویل می گوید : از مدینه تا مکه در مصاحبت علی بن الحسین (ع) بودم . در حالی که ایشان سوار بر استر بودند و من هم بر شترم . به وادی ضجنان رسیدیم ناگهان مردی سیاه که برگردنش زنجیری بسته شده بود مشاهده کردیم و آن مرد میگفت یا علی بن الحسین تشنه ام مرا سیراب کن . حضرت سرشان را پایین انداختند و مرکبشان را حرکت دادند . من ( راوی حدیث ) به قصد نوشاندن آب متوجه او شدم . ناگهان مردی اورا به سوی خودش کشید و گفت نه ! او را سیراب نکنید که خدا او را سیراب نکرده است .( راوی در ادامه گفت ): شترم را حرکت دادم و به امام پیوستم . امام به من فرمود : چه چیزی را دیدی ؟ آنچه که دیده بودم به عرض رسانیدم . فرمود آن شخص ( مرد سیاه تشنه ) معاویه بود .( لعنت خدا بر او باد )

عبدالله ابن سنان میگوید : از امام صادق (ع) درباره حوض کوثر سوال کردم . حضرت فرمودند :« این حوض ( اگر بخواهی با مقیاس دنیایی بپیمایی ) طولش بین « بَصری » و « صَنعا » است . آیا میل داری که آن را ببینی ؟ عرض کردم : چرا ، قربانت گردم . فرمود: دستم را بگیر و با هم به پشت شهر ( مدینه ) برویم . سپس با پایشان بر زمین ضربه زدند و ناگهان نهری که جریان داشت و ساحلش غیر قابل درک بود ، مشاهده کردم . در جایی که ایستاده بودم شبیه جزیره بود ، من و حضرتش بر آن ایستاده بودیم و به نهر که از یک طرفش آب سفید به سفیدی برف و از جانب دیگرش شیر به سفیدی برف و در وسط نهر شرابی سرخ تر از یاقوت ، نظاره کردم و به راستی چیزی بهتر و زیباتر از این شراب که در بین شیر و آب جریان داشت ندیدم . به حضرت عرض کردم ، فدایت شوم اینها از کجا خارج میشوند (سر چشمۀ این نهرها کجاست )؟ و در کجا جاری میشوند ؟ فرمود : این چشمه هایی که خداوند نامشان را در کتابش برده است در بهشت است . چشمه ای از آب و چشمه ای از شیر و چشمه ای از شراب در این نهر جاری است و سواحلی را مشاهده کردم ، بر آنها درختانی است که در آنها حور العین مستقر است و چیزی زیباتر از آنها نیافتم در حالی که در دست هایشان ظروفی بود که به زیبایی آنها در دنیا ندیده بودم...»

در جلسۀ آینده به اولین شب ورود انسان بر عالم برزخ که همان شب اول قبر می باشد می پردازیم.

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت هفتم )

bename-marg — Mon, 17 Dec 2007 07:51:18 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

« عالــــــــم برزخ »

از آنجایی که بعضی از دوستان سوال میکنند که این مطالب را از کجا آورده ام باید بگویم تمامی این مطالب ازمنابع قابل اطمینان برای شما استخراج شده که در آخر همین مبحث ، مآخذ مطالب را برای شما می نویسم . در ضمن اگر مطالب را دنبال میکنید حتما به این قسمت توجه نمایید که بخش بسیار مهمی است که خیلی از دوستان در رابطه با آن چیزی نمیدانند .

در این مبحث جدید در رابطه با برزخ میخواهم برای شما صحبت نمایم که اصلا برزخ به کجا میگویند و حال انسان بعد از مرگ در عالم برزخ چگونه میباشد .

قبل از هر چیز لازم است بدانید که عالم برزخ ( قبر ) یک مکان نیست ، بلکه یک عالم از عوالم وجود است . برای توضیح این مطلب ، بسیار بجاست که ما سری به درون خودمان بزنیم . همۀ ما در درون خود سه عالم یا نشئه را درک میکنیم : ۱. عالم جسم و تقاضای جسمانی ، ۲. عالم خیال و تصورات ذهنی و۳. عالم عقل و ادراک کلیّات.

1. در عالم جسم ، ما با ماده و مادیات سر و کار داریم . لذا لذت ها و دردهایمان جسمانی است : غذایی که میخوریم ، نیاز جسم ما را تأمین می نماید ، با آبی که می آشامیم رطوبت بدنمان را تامین میکنیم و غیره . . .

در عالم خیال ، اشیای اطراف خود را به صورتی شبیه آنها در می آوریم و گاهی ابتکار به خرج داده و صورتهایی می سازیم که با عالم واقع ( عالم مادی ) منطبق نیست . قلمرو فعالیت های ما در این عالم به مراتب وسیعتر از عالم جسم و ماده است . در عالم جسم با زحمت زیاد میتوانیم یک مسیر طولانی را طی نماییم و به مقصد برسیم . در حالی که در عالم خیال ما در یک لحظه به مقصد میرسیم و در لحظۀ دیگر بر فراز آسمان و آن سوی کره زمین ...

فعالیت قوۀ خیال (عالم مثالی ما ) زمانی سریعتر و شدید تر می شود که جسم ما خسته و کوفته از کار روزانه ، در خوابی عمیق فرو رود . به طوری که جسم بی حرکت ِ شخص خوابیده ، جندان تفاوتی با یک جنازۀ بی روح ندارد . در این وضعیت که روح چندان تعلـّقی به عالم جسمانی ندارد ، بی توجه به حوادث بیرونی ( مادی ) خود به ساختن و پرداختن صدها ماجرا می نشیند و عالمی را که « رویا » نامیده می شود فراهم می سازد و « رویا » چیزی جز همان عالم « برزخ » نیست .

اکنون دانستیم که سوال از « کجایی بودن » برزخ ، یک سوال ناپخته و بیهوده است .

برای دریافت سوالهای خود چیزی بهتر از این نیست که به سراغ مخبرین صادق و صدیقین خبیر برویم تا با رهنمود آنها ، ترسیم درستی از عالم برزخ داشته باشیم .

امام سجاد (ع) در روایتی می فرمایند : « قبر ( یا همان عالم برزخ ) باغی است از باغهای بهشت یا گودالی است از گودالهای آتش جهنم ».

ملکات اخلاقی انسان طبق صریح آیات کریمه به صورتهای متناسبی در عالم برزخ تجسم می یابد ( یعنی عمل ما چه بد و چه خوب یک تصویری دارد که در حال حاضر قابل درک نیست اما وجود دارد . لذا بعضی از اولیاء الله دراثر تزکیه نفس در همین عالم میتوانند آنها را مشاهده نمایند ، برای مثال : در روایات داریم کسی که غیبت میکند گوشت برادر دینی خود را میخورد و این حقیقت عمل میباشد اما ما قدرت ادراک و دیدن مادی آن را نداریم در صورتی که در واقع این عمل توسط ما با غیبت انجام گرفته است . و همین تصویر در عالم برزخ به ما نشان داده خواهد شد .) اینکه چرا اینگونه است در جلسات آینده گفته خواهد شد . از جمله نامه هایی که امیر المومنین (ع) به محمد بن ابی بکر نوشتند این بود که فرمود : « ای بندگان خدا ، کسی که مشمول غفران الهی نیست چه چیزی سخت تر و شدیدتر از مرگ است . (اما از) عالم قبر ، از تنگی و سختی و ظلمت و غربت آن بترسید ؛ زیرا قبر هر روز می گوید : منم خانۀ غربت ، منم خانۀ خاک ، منم خانۀ وحشت ، منم خانۀ کرمها و حشرات .

ری قبر باغی است از باغهای بهشت یا حفره ای از حفره های آتش . همانا بندۀ مومن وقتی دفن می شود ، ( ملکوت ) زمین به او میگوید : مَرحَبا ، خوش آمدی ! من از جملۀ کسانی بودم که دوست داشتم تو بر پشت من قدم گذاری . حال که در آغوش من آرمیده ای ، خواهی دانست که چه سان با تو معامله میکنم . پس ناگهان به وسعت دیدش تا آنجا که چشم کار میکند قبرش گشوده میشود . و اما کافر وقتی دفن می شود زمین به او می گوید : لا مَرحَبا بـِک ، خوش نیامدی !" من از جمله کسانی بودم که راه رفتنت را بر پشتم بد میدانستم و حال که به ناچار تو را در بر دارم خواهی دانست که با تو چه خواهم کرد . پس ناگهان چنان او را به هم می فشارم که استخوانهایش به هم می آید . آری آن زندگی سخت که خداوند بندگانش را از آن بر حذر داشته است ، همین عذاب قبر است . خداوند در عالم قبر بر کافر نود و نه مار بزرگ مسلـّط می فرماید تا گوشتش را به دندان گیرند و او را بگزند و استخوانهایش را بشکند و تا روز قیامت این عذاب را بر سرش بیاورند . در گستردگی عالم برزخ و فراخی عذابهایش همین بس که اگر یکی از مارها در زمین و عالم خاک بدمد ، نفسش هیچ گیاهی را باقی نمیگذارد . ( حضرت در مقام تحذیرفرمودند ) : ای بندگان خدا ، همانا ارواح شما ضعیف و اجسامتان آنچنان ناز پرورده و لطیف است که تاب تحمّل یک عذاب کوچک و ساده را ندارد . پس اگر میخواهید کارتان به جَزَع و بی تابی نسبت به روح و جسمتان نکشد و توانایی ندارد ، آنچه را که خداوند دوست می دارد عمل کنید و از آنچه که خداوند را خوش نمی آید دوری گزینید.»

ابراهیم بن اسحاق می گوید : از امام صادق (ع) سوال کردم : یابن رسول الله ارواح مومنین ( اکنون ) کجا هستند ؟ حضرت فرمود : « ارواح مومنین هم اینک در حجره های بهشتی میباشند که در آنجا از غذاهای بهشتی می خورند و از شرابهای بهشتی می آشامند ، همدیگر را ملاقات می کنند و (همواره) می گویند : پروردگارا ، روز قیامت را برای ما بر پا کن تا آنچه که به ما وعده کردی برایمان واقع شود . ( راوی میگوید :) عرض کردم ، یابن رسول الله ارواح کافرین چطور ؟ فرمود : ارواح آنها در حجره هایی از آتشند که از غذاهای آن می خورند و از شراب آن می نوشند و با هم ملاقات دارند و ( همواره ) می گویند : خدایا ، قیامت را که به ما وعده فرموده بودی بر پا مدار.»

مأ خذ مطالب :

قرآن کریم - اصول کافی شیخ کلینی (ره)ـ بحار الانوار علامه مجلسی (ره)ـ نهج البلاغه شیخ رضی (ره)ـ منازل الاخرة شیخ عباس قمی (ره) ـ تفسیرالمیزان علامه طباطبایی (ره) ـ معاد شناسی علامه محمد حسین تهرانی ـ معاد شهید دستغیب ـ مَحجـَّة البَیظا ملا محسن فیض کاشانی .

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت ششم )

bename-marg — Thu, 15 Nov 2007 07:46:18 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

« مشاهدات کـــــافران و فــــاجران »

همانطورکه درجلسات پیش گفتیم ، مومن و کافر درزمان احتضار مشاهدات مشترکی دارند از جمله ، صورتهایی که هر دو گروه می بینند ، صُوَر رسول خدا و ائمه معصومین است که برهردو گروه متمثل می گردند.

آیات و روایات ذیل نمونه ای از این دست است.

معاویة بن عِجلی می گوید از امام باقر معنای این آیه را پرسیدم : « اِعمَلوا ، فَسَیریَ الله ُعَمَلَکُم وَ رَسُوُلُهُ وَ المُومِنون ؛ هرکاری که (می خواهید) بکنید ، خدا و رسولش و مومنین بزودی (حین مرگ) عمل شما را خواهند دید » حضرت فرمودند :

« مومن و کافری نمی میرد و در قبرش نهاده نمیشود ( وارد عالم برزخ نمیشود) مگر اینکه عملش را بر رسول خدا و علی و تمامی کسانی که اطاعت آنها بر او واجب است عرضه می گردد. »

امیرالمومنین (ع) فرمودند : « بنده ای که مرا دوست دارد ، نمی میرد مگر اینکه مرا می بیند ، در حالی که از دیدار من خشنود و راضی است و بنده ای که مرا دشمن می دارد ، نمی میرد مگر اینکه مرا می بیند ، در حالی که از من کراهت دارد و نا خشنود است .»

اکنون ببینیم که کافر و فاجر در سکرات موت چه می بیند.

امیرالمونین علی (ع) فرمود :« هنگامی که فرزند آدم در آخرین روزهای دنیا و نخستین روز آخرت ( سکرات موت ) قرار می گیرد، مال ، فرزندان و عمل او در برابرش مجسم می شوند . او رو به مال خود نموده و می گوید : به خدا قسم من شما را دوست می داشتم و حامی شما بودم ، اکنون بهرۀ من از شما چیست ؟ مال در پاسخ گوید : به اندازۀ کفنت از من بردار . پس از آن رو به سوی فرزندان خود کرده و گوید : به خدا قسم من شما را دوست می داشتم و حامی شما بودم ، اکنون بهرۀ من از شما چیست ؟ آنان در پاسخ گویند : ما به قبرت می رسانیم و تو را در آن پنهان و دفن میکنیم . سپس به عمل خود توجه و نظر می کند و می گوید : به خدا سو گند من نسبت به تو بی اعتنا بودم و تو بر من گران و سنگین بودی . اینک بهره و برخورداری من از تو چه چیز است ؟ عمل در پاسخ گوید : من در قبر و قیامت همنشین تو خواهم بود تا هر دو به پیشگاه پروردگارعرضه شویم...»

همانطور که گفته شد ، این مکالمه و رؤیت صورت ملکوتی و برزخی اموال و اولاد انسان است که طبق صریح قرآن کریم و روایات دارای شعور و ادراک هستند . از جمله صورتهایی که انسان در لحظۀ سکرات موت مشاهده می کند ، شیطان و جنود اوست که کارشان وسوسه و تشکیک اعتقادات از طریق تصرف در قوۀ خیال انسانی است .

امام صادق (ع) دربارۀ تشکیک شیطان فرمودند: « هر کسی درآستانۀ مرگ قرار گیرد، ابلیس یکی از شیاطین خود را ماموریت می دهد که به نزد او رود و او را امر به کفر کند و آنقدر در دین او تشکیک کند و او را به شک و شبهه اندازد تا آنکه جانش خارج شود . اما هرکه مومن باشد ، آن شیطان براوغلبه نمی کند و شبهاتش در دل او جای نمیگیرد . بنابراین ، هر وقت نزد افراد محتضر از مومنینتان حاضر شدید ، به آنها تلقین شهادت ، توحید و نبوت کنید تا آنکه جان سپارد.»

صورتهای دیگری که کافر نگون بخت به هنگام مرگ مشاهده میکند ، بهشت و نعمتهای اوست و حکمت ارائۀ صُوَربهشتی در لحظات سکرات موت بدان سبب است که کافر ، به خاطر ترک بندگی و عدم انجام واجبات دچار حسرت و ندامت گردد.

امام صادق (ع) دراین باره چنین فرمود: هنگامی که جان کندن افراد مُعاند فرا می رسد ، فرشتۀ مرگ در زشت ترین و هراسناک ترین صورتها بر آنها ظاهر و نمایان می شود و شیطانهای سر کشی که با آن فرد آشنا بودند ، او را احاطه می کنند . فرشتۀ مرگ به او می گوید : ای نـــَفس پلید ، کافر به خدا و منکر پیامبر(ص) و امامت علی(ع) و جانشینان او، لعنت و غضب الهی بر تو باد ! آنگاه می گوید : اینک سرت را بالا برده ، نگاه کن . در واقع او حضرت رسول اکرم (ص) وامام علی (ع) و سایر ائمه معصومین را بر تخت هایی در مقابل عرش الهی می بیند ، بهشت های الهی را می نگرد که درهای آنها گشوده است و کاخها و درجات و منزلهایی را که در فکر و آرزوی احدی نگنجد . در این حال فرشتۀ مرگ می گوید : اگر تو با اولیای خدا دوست بودی ، روحت به سوی آنان عروج می کرد و جایگاهت در آن بهشت می بود و آنجا منازل تو و مجاوران و نزدیکانت بود.

پس از آن فرشتۀ مرگ ، حجاب دوزخ را کنار می زند و او در آن انواع بلاها ، گرفتاریها و عذابها و بد بختی ها را ملاحظه می کند و به او گفته می شود : اینجا منزل و مأوای توست . آنگاه شیطانهایی که او را اِغوا و گمراه می کردند و او ازآنها اطاعت می کرد ، در حالی که در آنجا در زنجیرها و غُـل ها کشیده شده اند برای او مجسم میشوند و بدین گونه مرگ او درآنجا درنهایت حسرت و شدت صورت می گیرد.

خوانندگان گرامی این آخرین مطلب راجع به حالات مرگ انسان بود که خدمت شما ارائه شد ، انشالله در جلسه آینده موضوع عالم برزخ و اصلا به کجا برزخ می گویند مطلب ارائه خواهد شد . در اینجا لازم میدانم این مطلب را به استحضار برسانم که (مسئله ای به نام مرگ) تا ورود انسان به صحرای محشر و بهشت و جهنم ادامه خواهد داشت .

مسئله ای به نام مرگ ( قسمت پنجم )

bename-marg — Thu, 18 Oct 2007 07:42:18 GMT

بسم الله الرحمن الرحیم

« مشاهدات مومنان در حالت مرگ »

درادامه مباحث مطروحه راجع به مرگ به آنجا رسیدیم که انسان در حالت مرگ چیزهایی را مشاهده میکند که یک انسان زنده از دیدن آن محروم است .اما رؤیت از دیدگاه معتقدین به این موضوع این گونه است که وقتی روح به کمال و تجرد خود رسید ، می تواند با ابزاری غیر از چشم مادی به رؤیت خود ادامه دهد و چیزهایی را ببیند که وجود مادی ندارد و واقعیت این چیزها را باید در عالم ونشئه ای فوق مادی (عوالم برزخ و قیامت ) جستجو کرد . و کسانی که این ادعا را دارند برای اثبات خود دلایلی دارند که مهمترین آنها مسئله «رؤیا» است و در جای خود ثابت شده است که رؤیا به وسیلۀ یک قوۀ فوق با ابزار غیر مادی صورت میگیرد.

مسئله تجرد روح و اثبات آن شرح طولانی دارد که در این مقال نمیگنجد؛ زیرا هدف اصلی من این است که گزارش گونه ای از زبان وحی و خاندان وحی ، از جهان پس از مرگ برای شما بیان کنم و این مقدمه ( مسئله رؤیت ) اشاره بود برای طرح معانی و مشاهدات انسان در حال مرگ و احتضار . این مشاهدات را به دو بخش تقسیم میکنیم : مشاهدات مومنین و مشاهدات کافرین و فاجرین.

۱. مشاهدات مومنین

صُوَری را که انسان به طور کلی به هنگام قبض روح مشاهده میکند عبارتند از: « صُوَر مثالی رسول خدا (ص)، ائمه اطهار ، ملائکه الله ، و مال یا فرزند ،... و در صور مثالی ابلیس و جنودش ، صور ملکوتی بهشت و جهنم که توسط فرشتگان به او نشان داده میشود. این صورتها را ــ چه مومن و چه کافر ــ به هنگام مرگ مشاهده میکنند . منتها ، چگونگی این صور در زمان دیدن انسان رابطۀ مستقیمی با وضعیت روحی انسان محتضردارد. مثلا صورت مثالی رسول اکرم (ص) برای یک مومن بسیار زیبا و حاکی از رضایت و خشنودی آن حضرت از مومن است و مومن از مشاهدۀ این صورت ، بقدری راضی و خشنود است که تلخی جان کندن را فراموش میکند . درادامه عرایضم به صورت مختصر، حدیثی مطرح میشود که بیان کنندۀ ملاقات مومن با صور مثالی رسول خدا (ص) و ائمۀ معصومین (ع) است.

امام باقر (ع) خطاب به شیعیانش فرمود: « به راستی (سوگند میخورم) که یکی از شماها که جان به گلویش می رسد، ملک الموت براو نازل میشود : اینک آنچه که آرزویش را داشتی به تو عنایت شد و از آنچه که میترسیدی ایمن گشتی. ( و در همین حال ) دری از بهشت برایش گشوده میشود و به او گفته میشود که: به جایگاهت در بهشت بنگر و اینها را ببین . این رسول خداست و اینها علی ، حسن و حسین (ع)،رفیقان و همراهانت . و این تاؤیل قول خداست که فرمود : سوره مبارکه یونس آیه ۶۳،۶۴« آنها اهل ایمان و خدا ترسند . آنها را از خدا پیوسته بشارت است هم در حیات دنیا و هم در آخرت.»

اینک احادیثی راجع به مشاهدۀ بهشت توسط مومن را، به هنگام احتضار برای شما نقل میکنم . انشالله این احادیث باعث شادی عزیزانی شود که ماه رجب را به روزه سپری کردند.

رسول خدا (ص) فرمودند: « کسی که در ماه رجب المرجب، بیست و چهار روز روزه بدارد ، به هنگام مرگ ملک الموت را به صورت جوانی مشاهده میکند که ملبّس به لباسی از حریر سبز است ، در حالی که براسبی از اسبان بهشتی سوار و دردستش حریری سبز رنگ که با بوی مشک « اَذفر» معطر گشته و در دست دیگرش ، قدحی از طلا که با شراب بهشتی پر شده است . پس ، ملک الموت به این مومن محتضر از این شراب می نوشاند تا سکرات موت بر او آسان گردد. سپس روحش را در این حریر قرار میدهد (جسم برزخیش را با این لباس می پوشاند ). از این حریر ، بویی استشمام میشود که تمام اهل آسمانها ( فرشتگان،ارواح طیّبه ) آن را استشمام میکنند. پس یکی از فرشتگان خوشرو به نام (ریّان) در قبر با او خواهد بود تا بر سر حوض (بهشت عدن) حاضر شود».

امام صادق (ع) در ضمن یک حدیث طولانی فرمود:« ... مومن پس از اینکه به مصاحبت و رفاقت معصومین (ع) بشارت داده میشود. برایش کفنی (لباسی) همراه با حُنوطی از بهشت می آورند و سپس با حلّه ای زرد رنگ از حلّه های بهشتی ، پوشیده میشود و هنگامی که در قبرنهاده میشود ، خداوند دری از درهای بهشتی را بر او میگشاید و بوهای خوش بهشتی را به مشام او میرساند و چشم انداز او را وسیع می گرداند ( این چشم انداز به قدری وسیع است که یک ماه به ماهای دنیا طی مسافتش به طول می انجامد) و سپس به او گفته میشود : بخواب مانند خواب یک داماد بر بسترش .

امام صادق در تفسیر آیه کریمه « فلولا اذا بلغت الحلقوم. . . » فرمود : روح محتضر هنگامی که به گلو میرسد ــ به شرط آنکه مومن باشد ــ جایگاهش را در بهشت می بیند و میگوید: مرا به دنیا بر گردانید تا آنچه : دیده ام به آنها خبر دهم . پس به او گفته میشود : نه ، این کار ممکن نیست.

در جلسه آینده به مشاهدات کافران و فاجران خواهیم پرداخت.